Cẩm nang mua sắm âm thanh

Vì sao giọng hát nghe như phát ra từ giữa hai loa stereo?

Bảo Châu Audio 17 giờ trước 12 lượt xem

    Giọng hát nghe như phát ra từ giữa hai loa stereo là hiện tượng thường gặp khi bản phối có nội dung gần như giống nhau ở kênh trái và phải. Não bộ kết hợp hai tín hiệu thành một “nguồn ảo” ở giữa, dù không có loa trung tâm. Vị trí ngồi, cân bằng âm lượng, pha dây loa và phản xạ phòng đều ảnh hưởng đến độ chắc của ảnh âm này.

    Bài viết giải thích vì sao vocal có thể đứng giữa, lệch sang một bên hoặc bị mờ, cùng cách kiểm tra hệ thống tại nhà theo từng bước.

    Cặp loa stereo tái tạo giọng hát ảo ở vị trí trung tâm

    Ảnh âm giữa hình thành từ tín hiệu stereo như thế nào?

    Trong một bản thu stereo, kỹ sư âm thanh có thể đặt giọng hát chính gần chính giữa bằng cách đưa tín hiệu tương tự với mức và thời điểm gần bằng nhau sang hai kênh trái, phải. Khi hai loa phát đồng thời, người ngồi cân giữa nhận âm từ cả hai phía; cảm nhận về cường độ và thời gian đến khiến giọng hát như nằm ở một vị trí ảo giữa cặp loa. Hiện tượng này thường gọi là ảnh âm giữa hay phantom center.

    Đây không phải là âm thanh phát ra từ một “loa vô hình” độc lập. Ảnh ảo chỉ ổn định trong một vùng nghe nhất định và phụ thuộc vào việc hai kênh đến tai tương đối cân bằng. Nếu bản phối cố ý đặt giọng hát lệch, dùng hiệu ứng stereo rộng, hoặc có tiếng vang khác nhau ở mỗi kênh, vị trí vocal có thể mở rộng hay dịch chuyển.

    Vì thế, nghe giọng hát ở giữa không tự động chứng minh mọi thứ trong dàn đều hoàn hảo. Hãy chọn bản thu quen thuộc có vocal đặt giữa, không bật chế độ karaoke, giả lập không gian hay cân bằng âm lượng tự động khi kiểm tra.

    Cặp loa stereo JBL Stage A170 minh họa cách tạo ảnh âm giữa

    Vị trí ngồi và cách đặt loa quyết định vocal có đứng giữa không

    Hãy bắt đầu từ tam giác nghe: hai loa và vị trí đầu người nghe nên tạo thành hình gần cân đối. Khoảng cách từ mỗi loa đến tai nên tương đương; hai loa đặt cùng độ cao và hướng về khu vực nghe tương tự. Nếu ghế lệch hẳn sang trái, âm từ loa trái thường đến sớm và lớn hơn, khiến ảnh âm có xu hướng nghiêng về bên đó.

    Kiểm tra cả các yếu tố quanh loa: rèm dày chỉ che một bên, tủ kính sát loa còn lại, góc tường khác nhau hoặc một loa bị che bởi đồ nội thất đều có thể làm đáp tuyến và phản xạ hai kênh mất cân xứng. Không cần xử lý phòng ngay; trước hết hãy tạm đưa hai loa ra vị trí đối xứng tương đối, giữ khoảng cách tới tường và đồ vật gần loa gần bằng nhau.

    Toe-in (góc xoay mặt loa vào trong) cũng nên được chỉnh đồng đều. Thử thay đổi từng chút, nghe từ ghế chính và đánh dấu vị trí có vocal tập trung, đồng thời vẫn giữ âm hình tự nhiên. Nếu cần đánh giá phản xạ tường bên, có thể tham khảo cách tìm điểm phản xạ đầu tiên trong phòng nghe.

    Loa Monitor Audio Silver 200 minh họa bố trí cặp loa chính cân xứng

    Cách kiểm tra giọng hát lệch tâm hoặc bị mờ

    Phát một bản nhạc quen, giữ nguyên âm lượng, rồi kiểm tra theo thứ tự sau:

    1. Ngồi đúng vị trí trung tâm. So khoảng cách tới loa trái và phải. Nếu dịch chuyển một chút làm vocal trở lại giữa, nguyên nhân nhiều khả năng nằm ở vị trí nghe hoặc hình học phòng.
    2. Kiểm tra balance và tín hiệu nguồn. Đưa núm balance về giữa; tắt DSP, chế độ mở rộng âm trường và EQ bất đối xứng. Thử một nguồn phát khác để loại trừ lỗi file hoặc ứng dụng.
    3. Kiểm tra dây và cực loa. Tắt amply trước khi rà dây. Xác nhận hai kênh được đấu đúng cực (+ với +, − với −). Đảo cực một bên có thể làm ảnh âm ở dải giữa mất chắc và vocal nghe tán rộng.
    4. Nghe từng kênh riêng ở âm lượng nhỏ. Nếu một bên nhỏ, rè hoặc thiếu dải, đổi nguồn/cáp giữa hai kênh theo cách an toàn để xác định lỗi đi theo thiết bị hay theo loa.

    Nếu giọng hát chỉ lệch trên một số bản nhạc, hãy kiểm tra bản phối trước khi thay thiết bị. Nếu lệch trên mọi nguồn dù ngồi giữa, xem lại balance, dây nối, khoảng cách loa và tình trạng từng kênh. Ảnh âm giữa tốt thường ổn định, nhưng không cần “ghim” giọng hát cứng như một điểm; độ tự nhiên của sân khấu và bản thu vẫn là tiêu chí quan trọng.

    Loa Bowers and Wilkins 603 S2 trong hệ thống stereo nghe nhạc

    Kết luận: Giọng hát đứng giữa hai loa là ảnh âm ảo do hai kênh stereo phối hợp tạo nên. Hãy kiểm tra bản thu, vị trí ngồi, độ cân xứng của loa, balance và cực dây trước khi nghĩ đến nâng cấp. Thay đổi một yếu tố mỗi lần sẽ giúp tìm đúng nguyên nhân.

    Đọc thêm về bố trí hệ stereo và subwoofer hoặc xem danh mục loa nghe nhạc tại Châu Audio.

    12 lượt xem, Like và chia sẻ nếu thấy thích nhé !!

    0 Bình luận chủ đề này

    Chọn đánh giá của bạn
    ↑
    facebook zalo