So sánh hai thiết bị Hi-End công bằng: cân bằng âm lượng và tổ chức nghe thử A/B

Cách nghe thử so sánh thiết bị âm thanh bắt đầu từ việc đặt hai phương án ở mức nghe gần bằng nhau. Sau đó, dùng cùng bản thu, đổi đúng thiết bị đang xét và ghi nhận xét trước khi biết phương án nào đang phát. Bạn có thể áp dụng quy trình A/B tại nhà hoặc showroom để phân biệt một khác biệt lặp lại được với ấn tượng từ âm lượng, vị trí loa hoặc tên thiết bị.

Xác định thứ cần so sánh và giữ nguyên các biến còn lại

Viết trước một câu hỏi cụ thể. Chẳng hạn, với cùng loa và mức nghe thường dùng, hai ampli có cho giọng hát và dải trầm khác nhau dễ nhận ra không? Câu hỏi như vậy giúp chọn đúng bản nhạc và điều kiện thử. Nếu đang cân nhắc tiện ích, ghi riêng tiêu chí như số cổng, remote, thao tác chuyển nguồn hoặc tiếng ồn quạt. Trộn các điểm vận hành với cảm nhận âm thanh sẽ làm kết quả khó đọc.

Khi so hai amply nghe nhạc, giữ nguyên đôi loa, ghế nghe, nguồn, bản master và kết nối tương đương. Đặt balance về giữa và kiểm tra các tính năng có thể đổi mức hoặc đáp tuyến như loudness, EQ, hiệu chỉnh phòng, volume normalization và chế độ Direct. Nếu mục tiêu là so tính năng DSP, dùng chính DSP làm biến thử và ghi preset đang áp dụng. Nếu so tổng thể hai cấu hình sử dụng hằng ngày, ghi rõ mỗi cấu hình gồm những thay đổi nào.

Khi so hai cặp loa nghe nhạc, vị trí kê là biến lớn. Hai đôi loa đặt cạnh nhau có thể chịu ảnh hưởng tường và khoảng cách khác nhau. Đánh dấu vị trí và thử lần lượt tại cùng điểm kê nếu muốn thu hẹp ảnh hưởng của phòng. Nếu mục tiêu là xem đôi nào thích hợp với căn phòng sau khi tối ưu riêng, cho mỗi đôi vị trí phù hợp rồi ghi rõ đây là so cả kết quả lắp đặt. Hai câu hỏi dẫn đến hai cách nghe khác nhau.

Dùng cùng bản thu và cùng đoạn nhạc, nhất là khi đối chiếu hai dịch vụ hoặc hai định dạng. Hai bản master khác nhau có thể chênh độ lớn hoặc dải động dù cùng tên bài hát. Bài FLAC, WAV và MP3 trên dàn Hi-Fi giải thích vì sao cần kiểm tra bản thu trước khi quy khác biệt cho thiết bị.

Cân âm lượng tại ghế nghe trước khi phát nhạc

Cùng vị trí núm volume chưa đảm bảo cùng mức phát. Thiết bị có thể khác độ lợi, điện áp đầu ra hoặc cách hiển thị thang âm lượng. Chênh mức nhỏ có thể khiến một phương án tạo cảm giác rõ hoặc mạnh hơn. Vì vậy hãy dùng cùng tín hiệu kiểm tra, cùng vị trí và cùng dụng cụ đo trước khi nghe đánh giá.

Với phép thử tại nhà, có thể dùng máy đo SPL hoặc micro đo ở tầm tai, giữ nguyên hướng, khoảng cách và chế độ đo. Phát cùng tín hiệu nhiễu hồng ở mức vừa, lấy số đọc ổn định, rồi chỉnh mức của từng phương án. Khi dùng ứng dụng điện thoại, giữ nguyên thiết bị và vị trí, xem kết quả là so sánh tương đối vì microphone và cách xử lý có thể giới hạn độ chính xác. Ghi lại mức đã đặt và đo lại sau khi chuyển cấu hình.

Ví dụ, nếu A đọc 72 dB và B đọc 74 dB với cùng tín hiệu và cách đo, hạ B rồi đo lại cho đến khi hai số đọc sát nhau trong giới hạn dụng cụ. Nếu so hai loa có đáp tuyến khác nhau, số SPL gần nhau chỉ cân mức tổng theo cách đo đã chọn. Mức của từng dải vẫn có thể khác. Giữ phương pháp nhất quán và ghi lại nếu nhận xét thay đổi khi chọn mức nghe khác.

Khi so DAC qua hai ngõ analog, có thể cân mức tại ghế với cùng ampli và loa. Nếu có thiết bị đo và người đủ chuyên môn, đối chiếu mức line-level bằng cùng tín hiệu sẽ giúp xác định chính xác hơn chênh đầu ra. Tránh cắm ngõ ra công suất của ampli vào thiết bị đo dân dụng không được thiết kế cho tải hoặc điện áp đó.

Tổ chức lượt A/B để giảm ảnh hưởng của thứ tự và kỳ vọng

Chọn vài đoạn ngắn có mục tiêu khác nhau. Một đoạn giọng để nghe vị trí và độ rõ, một đoạn có nhiều nhạc cụ để theo dõi lớp âm, một đoạn có nhiều nốt trầm để nghe độ đều. Đánh dấu mốc thời gian và phát đúng đoạn. Có thể nghe quen cả hai phương án trước khi ghi kết quả.

Nhờ người khác đổi thứ tự, chẳng hạn A trước ở lượt đầu và B trước ở lượt sau. Nếu có thể, che thông tin về thiết bị đang phát và tránh để tiếng rơ-le, thời gian chờ hoặc ánh đèn trở thành dấu hiệu nhận diện. Người nghe ghi nhận xét riêng trước khi trao đổi. Một phiếu đơn giản có thể ghi bản nhạc, lượt thử, dấu hiệu nghe được, phương án ưa thích và mức độ chắc chắn.

Đổi nhanh giúp dễ đối chiếu chi tiết, miễn cách chuyển phù hợp với thiết bị. Khi so hai ampli cùng cặp loa, chỉ dùng bộ chuyển được thiết kế cho đúng cấu hình công suất và cách nối của hai máy. Không chập hai đầu ra hoặc dùng công tắc cổng line cho đường loa. Nếu phải thay dây thủ công, tắt và ngắt nguồn theo tài liệu rồi chấp nhận khoảng nghỉ dài hơn. Có thể quay lại cùng đoạn thay vì cố chuyển tức thời.

Chuẩn bị một lượt đối chứng trước khi chấm. Chẳng hạn nhờ người vận hành phát lại cùng cấu hình ở hai vị trí A và B trong một lượt, sau khi đã thống nhất cách nghe. Nếu người nghe vẫn thường xuyên mô tả khác biệt lớn, rà lại thứ tự, tín hiệu, mức âm và dấu hiệu ngoài âm thanh. Ở lượt chính, tách câu hỏi “nghe thấy khác không” khỏi “thích phương án nào hơn”. Người nghe có thể nhận ra khác biệt nhưng không có lựa chọn ổn định, hoặc thích một phương án chỉ với một nhóm bản thu. Dừng nghỉ khi bắt đầu mất tập trung rồi thử lại vào lúc khác.

A/B giúp đặt hai phương án cạnh nhau. ABX thêm một mẫu X ngẫu nhiên trùng A hoặc B và yêu cầu người nghe nhận diện, phù hợp khi mục tiêu là xem có phân biệt ổn định không. Một buổi nghe tại nhà có thể áp dụng nguyên tắc che danh tính và đảo thứ tự. Kết quả đó phản ánh người nghe và cấu hình thử cụ thể.

Đọc kết quả theo điều kiện đã thử

Tìm dấu hiệu lặp lại qua các lượt thay vì dựa vào câu nhận xét đầu tiên. Ví dụ, nếu liên tục nhận ra giọng ở giữa dễ định vị hơn trên một phương án ở cùng mức, ghi đoạn nhạc và điều kiện để kiểm tra lại. Nếu nhận xét đảo chiều khi đổi thứ tự hoặc cân mức, ghi kết quả là chưa ổn định.

Dành một lượt nghe dài hơn cho phương án bạn thích để đánh giá vận hành, mức nghe nhỏ và cảm giác khi nghe album. Với Dàn nghe nhạc dùng chung cho gia đình, thao tác chọn nguồn và điều chỉnh volume có thể ảnh hưởng trải nghiệm thường xuyên. Giữ phần này tách khỏi phiếu so âm thanh để biết vì sao bạn chọn.

Ghi kết quả bằng câu có thể kiểm tra, chẳng hạn “ở ghế giữa và mức nghe đã cân, tôi nghe giọng rõ hơn ở đoạn này trong ba lượt”. Khi sự khác biệt chưa lặp lại, hãy ghi điều kiện và độ chắc chắn thay vì suy rộng ra mọi phòng nghe hoặc mọi đôi loa.

Một buổi nghe A/B có giá trị khi bạn biết điều gì đã thay đổi, hai mức nghe được cân ra sao và nhận xét nào lặp lại. Lưu lại cách thiết lập để có thể thử lại trước khi chọn thiết bị.